เกี่ยวกับเรา

ตัวชี้วัดประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์ภาคการเกษตร

ในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา การพัฒนาปรับปรุงระบบโลจิสติกส์ในภาคการเกษตรยังไม่สามารถแข่งขันหรือเชื่อมโยงกับภาคการผลิตอื่นๆ โดยเฉพาะภาคอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยจะเห็นได้จาก มีสัดส่วนความสูญเสียของผลผลิตทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณมากกว่าร้อยละ 30 ของมูลค่าผลผลิตทั้งหมด ขณะที่เกษตรกรยังจำกัดบทบาทของตนเองในขั้นตอนการผลิต ทำให้สามารถเก็บเกี่ยวมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้เฉลี่ยเพียงร้อยละ 25 ของมูลค่าเพิ่มทั้งหมดในโซ่คุณค่าเนื่องจากเกษตรกรส่วนใหญ่ยังขาดองค์ความรู้ความเข้าใจและทักษะที่เพียงพอในการบริหารจัดการกิจกรรมโลจิสติกส์ภายในฟาร์มให้มีประสิทธิภาพ เช่น การเก็บเกี่ยวและการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว การรวบรวมผลผลิต การเก็บรักษาและการบรรจุภัณฑ์ รวมถึงการจัดการเชิงธุรกิจ เช่น การจัดจำหน่ายและขนส่งสินค้า ทำให้ต้นทุนด้านโลจิสติกส์ในภาคเกษตรสูงกว่าภาคการผลิตอื่นๆ ในระบบเศรษฐกิจ ซึ่งมีผลทำให้ประเทศไทยเสียเปรียบในการแข่งขันกับประเทศอื่นๆ อีกทั้งหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องยังมีองค์ความรู้ในด้านโลจิสติกส์ที่จำกัด หลายๆหน่วยงานหรือนักวิชาการส่วนมากยังเข้าใจว่าเรื่องโลจิสติกส์เป็นเรื่องของเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว หรือการขนส่งเท่านั้น ทำให้การพัฒนาระบบโลจิสติกส์สำหรับภาคเกษตรที่ผ่านมาถูกมองข้ามส่งผลให้แก้ปัญหาไม่ตรงจุด

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินภารกิจหลักด้านการจัดทำนโยบาย มาตรการหรือแนวทางการดำเนินงานด้านการพัฒนาโลจิสติกส์และระบบห่วงโซ่อุปทานภาคการเกษตรที่เชื่อมโยงกับภารกิจของหน่วยงานอื่น เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพระบบโลจิสติกส์ในภาคการผลิตสินค้าเกษตร จึงได้เล็งเห็นถึงความสำคัญและความจำเป็นที่จะต้องเร่งสร้างหรือจัดทำตัวชี้วัดประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์ภาคการเกษตร เพื่อใช้เป็นเกณฑ์เปรียบเทียบสมรรถนะ (Benchmark) ระดับประเทศ และเผยแพร่ให้หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องให้สามารถวางแผนและติดตามผลการดำเนินการด้านโลจิสติกส์ได้อย่างชัดเจน ดังนั้น จึงได้ดำเนินการศึกษาโครงการศึกษาจัดทำระบบข้อมูลและตัวชี้วัดประสิทธิภาพโลจิสติกส์ภาคเกษตรกรรมและพัฒนาระบบการจัดการเครือข่ายโซ่อุปทานและโลจิสติกส์สินค้าเกษตรกรรม เพื่อจัดทำระบบฐานข้อมูลและตัวชี้วัดประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์ (Logistics Performance Index : LPI) ในสินค้าเป้าหมาย 6 ชนิด ได้แก่ ปาล์มน้ำมัน อ้อยโรงงาน สับปะรด พริก มะม่วง และส้มโอ โดยระบบประเมินประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์ออนไลน์ เป็นระบบที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลตัวชี้วัดประสิทธิภาพด้านโลจิสติกส์ที่ครอบคลุมกิจกรรมด้านโลจิสติกส์จำนวน 9 กิจกรรมใน 3 มิติ รวมทั้งสิ้น 27 ตัวชี้วัด ผ่าน web application ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้